Wat is het verschil tussen kruiden en specerijen?
Kruiden en specerijen worden vaak in één adem genoemd, maar komen uit andere delen van een plant. Dat verschil helpt je om ze beter te kiezen, te doseren en toe te voegen.

Het plantdeel maakt het verschil
Bij kruiden gebruiken we meestal het blad of een ander zacht groen deel van de plant. Basilicum en oregano zijn herkenbare voorbeelden. Specerijen komen uit andere plantdelen: komijn uit zaad, kurkuma uit een wortelstok en zwarte peper uit een vrucht.
Dat onderscheid is vooral praktisch. Bladkruiden hebben vaak een lichter, groener aroma. Veel specerijen geven juist warmte, diepte, kleur of scherpte. Er zijn uitzonderingen en taalverschillen, maar voor dagelijks koken is deze indeling bruikbaar.
Wanneer voeg je ze toe?
Stevige gedroogde kruiden kunnen vaak langer meekoken. Fijnere groene aroma’s blijven duidelijker wanneer je ze later toevoegt. Hele specerijen kunnen vroeg in de bereiding worden geroosterd of meegetrokken; gemalen specerijen hebben minder tijd nodig en kunnen bij te hoge hitte bitter worden.
Een paar herkenbare voorbeelden
Kruiden
Basilicum, oregano, tijm, rozemarijn, peterselie en dille.
Specerijen
Komijn, korianderzaad, kurkuma, kaneel, kruidnagel, paprika en zwarte peper.
Geen rangorde, wel een andere rol
Een kruid is niet subtieler of beter dan een specerij. Het gaat om de rol in het gerecht. Een gerecht krijgt meestal meer samenhang wanneer je één basis kiest, één ondersteunend aroma toevoegt en accenten beperkt houdt.
Probeer het zelf
Met Basilicum gemalen, Komijn gemalen, Kurkuma gemalen kun je de uitleg uit dit artikel direct in de keuken toepassen.
Wrijf een klein beetje gedroogd kruid tussen je vingers en ruik. Komt er nauwelijks aroma vrij, dan zal het in het gerecht ook weinig toevoegen.
Veelgestelde vragen
Basilicum is een kruid, omdat vooral het blad wordt gebruikt. Dat geldt zowel voor verse als voor gedroogde basilicum.
Nee. Zwarte peper wordt gemaakt van de vrucht van de peperplant en valt daardoor onder de specerijen.
Niet per definitie. Verse en gedroogde kruiden hebben een ander karakter. Gedroogde kruiden zijn praktisch voor langere bereiding; verse kruiden geven vaak een frisser accent aan het einde.
Bronnen en verder lezen
-
Harold McGee — On Food and Cooking
-
Niki Segnit — The Flavour Thesaurus